“Hieronder bespreek ik twee manieren waarop tegenwoordig relaties vanuit spiritualiteit worden bezien. Jacqueline Snelder heeft zich jarenlang verdiept in de oude Indiase levenswijze/geneeswijze de Ayurveda. Deze kennis verbindt ze weer met de traditie van de tantra. Het geheel vormt een compleet beeld, waarmee Jacqueline stellen adviseert in hun relaties. Ook geeft ze workshops voor vrouwen.” ~Door Bikram Lalbahadoersing

Ayurveda, Indiase geneeskunst
Het woord Ayurveda is opgebouwd uit twee begrippen, namelijk ayur (leven) en veda (kennis/wijsheid). Ayurveda is dus de kennis over het leven. Tegenwoordig wordt Ayurveda vooral gebruikt als een alternatieve geneeswijze afkomstig uit de Indiase traditie, maar volgens de tweeënveertigjarige ayurvedisch practitioner Jacqueline Snelder, omvat het ons gehele leven. Want Ayurveda gaat ervan uit dat wij structureel en constant in contact staan met onze omgeving. Er vinden voortdurend uitwisselingen plaats, zowel met de levende als met de dode natuur. Mensen denken soms wel dat ze een afgezonderd IK zijn dat zich door de ruimte beweegt. Maar als je nagaat hoe jij je voelt in sommige ruimten, bepaalde weersomstandigheden, na het eten van verschillende gerechten dan besef je dat je voordurend wordt beïnvloed. Met andere woorden je bent voortduren in relatie tot het geheel, waar je zelf een onderdeel van bent.
Voor ons geluk en welbevinden is het belangrijk om de natuur van het individu te begrijpen, evenals de natuur van de ander, immers we relateren continu met anderen. Het voedsel dat goed is voor de een is schadelijk voor een ander. Een persoon bloeit op bij bepaalde kruiden terwijl een ander allergische reacties vertoont bij dezelfde kruiden. Evenzo geldt het voor psychologische omstandigheden. Concurrentie kan bijvoorbeeld iemand heel erg stimuleren om de eigen kwaliteiten maximaal aan te spreken, terwijl een ander door de gedachte aan concurrentie wordt geïntimideerd en faalangst vertoont. Hoe is deze verscheidenheid te verklaren?

De Ayurveda bekijkt de mens op het niveau van de constitutie, de dieperliggende grondstructuren. Het is vergelijkbaar met de medische analyse van het menselijk lichaam. Mensen hebben een uniek uiterlijk maar zijn desondanks fysiologisch gelijk. De verschillende gezichten bijvoorbeeld hebben allemaal dezelfde spieren, dezelfde botten, veelal dezelfde vorm. De opbouw van de huid over de gezichtsspieren heeft dezelfde structuur. Er kan op een eenduidige manier gesproken worden over verschillende gezichten. Zo kan een arts verwijzen naar de onderkaak, zonder dat we gehinderd worden door een specifieke vorm. En we kunnen neuzen met elkaar vergelijken zonder ons te verliezen in de gemanifesteerde vormen van de afzonderlijke neuzen. Volgens de Ayurveda zijn er drie constituerende principes (vata, pitta en kapha) waarmee het menselijke leven kan worden beschreven zonder de individuele eigenheid tekort te doen, want iedere mens heeft een unieke combinatie van de drie principes. Precies zoals er met dezelfde kleuren oneindig veel uniek schilderijen worden gemaakt.

Drie Typen en hun relaties
In de mens zijn er dus volgens de Ayurveda drie krachten werkzaam, namelijk vata, pitta en kapha. Vata betekent letterlijk ‘dat wat waait’ en refereert naar het oerelement wind. Daarnaast heeft het ruimte (ether) als een secundair element, want de wind heeft voor de eigen manifestatie ruimte nodig. Vata reguleert beweging en is verantwoordelijk voor de uitvoering van alle impulsen. Het gaat over de sensitiviteit en mobiliteit op het mentale vlak. Angst en bezorgdheid zijn de eerste kenmerken van een ontregelde vata bij een persoon. Vata werkt voornamelijk via het neuronaal systeem en de hersenen.
Vata mensen zijn korter of langer dan de doorsnee mensen. Ze zijn vaak tenger gebouwd met weinig spiermassa en hebben moeite met groei in gewicht. Door de droge kwaliteiten van vata hebben vata typen ook een droge huid. Vata personen zijn energetisch en fysiek actief.

De volgende kracht is Pitta, betekent ‘dat wat kookt’. Pitta is met het oerelement vuur verbonden en heeft water als een secundair element. Het beheert alle processen van transformatie, zowel lichamelijk als geestelijk. Dus pitta is verantwoordelijk voor de spijsvertering en de opname in energie in het lichaam. Daarnaast worden intelligentie en een scherp begrip, verlichtende eigenschappen van vuur, ook door pitta gevoed. Boosheid is de belangrijkste uiting van een pitta in disbalans.
Pitta mensen hebben vaak een gemiddelde lengte en gewicht. Ze hebben een olieachtige huid, maar bij verdere toename van de hitte van pitta kan dit overgaan tot acne of andere vorm van infecties en huidirritaties. De ogen worden gauw rood en door de pitta is men gevoelig voor zonlicht. Door het element vuur hebben pitta typen een goede eetlust, vaak met scherpe kruiden en excessieve hoeveelheden. Pitta mensen zijn competitief en willen graag winnen.

Kapha is de derde kracht. Het wordt gevoed door water met aarde als secundair element. Kapha betekent ‘dat wat blijft plakken’. Kapha reguleert de materie en is verantwoordelijk voor gewicht, cohesie en vastigheid. Kapha domineert in de weefsels. Op het geestelijke vlak is kapha van invloed op gevoelens, emoties en stabiliteit. Verlangen en gehechtheid zijn kenmerken van een persoon bij wie kapha uit balans is.
Kapha typen zijn vaak iets kortere mensen dan gemiddeld. Soms komt het voor dat het juist grotere mensen zijn, maar dan wel corpulent. Kapha mensen hebben veel moeite om gewicht kwijt te raken, terwijl ze een gemiddelde eetlust hebben. Ook hebben ze geen voorliefde voor lichamelijke activiteit en ze missen vaak discipline.

Zoals eerder gezegd, iedere mens bestaat dus uit een unieke mix van deze drie principes. Iemand is bijvoorbeeld pitta dominant en heeft ook nog zekere kenmerken van vata en kapha. Zo kunnen er uiteenlopende combinaties worden gemaakt. Een ayurvedische arts kan vaak door een polsdiagnose of observatie van lichaamskenmerken dan wel middels een gesprek de constitutie van een persoon bepalen. Vervolgens kan een ayurvedische arts ook bepalen of de constitutie in balans is of niet. Dit is het meest cruciale punt in het ayurvedische denken. Als een persoon waarvan de kapha dominant is een levenswijze erop na houdt die voor vata personen is bedoeld dan raakt hij uit balans! Een kapha persoon is van nature traag en langzaam, een goede levenswijze voor de vata zou zijn: rustig, langzaam en regelmatig, om ervoor te zorgen dat het lucht-principe niet teveel uit balans raakt wat voor chaos, drukte, onregelmatigheid kan zorgen. Als een kapha nog meer traagheid en regelmaat aanbrengt in zijn patroon wordt hij nog trager. Hij heeft het dus nodig om fysiek actief te zijn, te sporten en licht en pittig te eten zodat het metabolisme in beweging blijft.

Volgens Jacqueline Snelder is het niet noodzakelijk dat de Ayurveda mensen van dezelfde constitutie bij elkaar brengt. ‘Het is niet aangegeven dat twee pitta mensen een harmonieuze relatie zullen hebben. Het kan eerder zijn dat als je weet dat je zelf vurig van aard bent, dus pitta dominant, dat je met een andere pitta flink zal botsen. Dus je kan dan de kennis van de Ayurveda gebruiken om jezelf en de ander beter te begrijpen.’ Het grootste probleem volgens Jacqueline is dat de meeste uit balans zijn en daaraan gewend zijn geraakt. Vooral vata is bij veel mensen uit balans, zegt ze. ‘We leven in een gejaagde tijd, typisch vata!’ En kenmerken van een verstoorde vata zijn onder andere slecht slapen, niet helder denken, (overmatig zorgen maken) en afname van het onderscheidingsvermogen. Hierdoor gaan we geloven dingen nodig te hebben die we helemaal niet nodig hebben. We worden veeleisend in de relatie.’ ‘Like increases like’ is een van de regels van Ayurveda. Het komt neer op soort zoekt soort. Dus als iemand uit balans is, gedraagt deze persoon zich zodanig dat hij verder uit balans raakt. Hoe vaak ploffen we niet neer op de bank met hoofdpijn om vervolgens onszelf te overladen met prikkels door even te gaan zappen? Disbalans geeft disbalans! Helaas zijn veel mensen in disbalans en dat resulteert weer in relaties die uit balans zijn. Hierdoor geraken de mensen zelf weer nog meer uit balans, en het beeld van een neerwaartse spiraal doemt onvermijdelijk op. Hoe krijg je mensen dan weer in balans? Het lijkt wel een onmogelijke taak om iemand aan te geven dat hij niet moet toe geven aan zijn verlangen (ontstaan uit disbalans) om de neergang te doorbreken. Jacqueline heeft de ervaring dat mensen aanspreekbaar zijn voor wat hun echte essentie is, wat iemand diep van binnen is. Ze benadert haar cliënten met respect, waarna ze zich gewaardeerd, gezien en gehoord voelen. Relaties verlopen stukken soepeler als de constituerende krachten in balans zijn, aldus Jacqueline Snelder.

Tantra als levensvisie
Naast Ayurveda gebruikt Jacqueline Snelder ook inzichten uit de tantra voor haar relatieadviezen. Vroeger had ze zelf een vertekend beeld over tantra. Het zou erotiek met een spiritueel sausje zijn waarmee stellen werken aan meer genot. Maar na enige verdieping ontdekte Jacqueline dat haar houding ten opzichte van tantra lag aan de manier waarop het doorgaans wordt gepromoot. Ze vertelt dat tantra over het proces naar bewustzijn gaat. Waar zitten de ervaringen die je in je opneemt in je systeem. Tantra gaat over heel, volledig en open zijn waarbij je geen enkele ervaring afwijst of uit de weg gaat, ook niet de seksuele ervaringen waarop vaak een religieus of maatschappelijk taboe rust. In de afwijzing van de ervaring ontdek je de eigen beperkingen. De bedoeling van tantra is om alle ervaringen aan te gaan. Een van de woordelijke betekenissen van het woord tantra is weven, je weeft je ervaringen in je body-mind systeem.
De focus gaat dan voor veel mensen meteen naar seksuele ervaringen, zegt Jacqueline, maar onze ervaringen met angst, woede of verlegenheid verdienen diezelfde aandacht om opgenomen te worden in ons systeem. Door deze gevoelens bewust toe te laten worden vastgeroeste patronen in onze psyche afgebroken en ontstaat er ruimte voor nieuwe inzichten. ‘Het is confronterend, maar ja, bewustzijnsgroei belicht ook de minder prettige kanten in de mens. We mogen de ogen er niet voor sluiten anders houden we onszelf voor de gek! En we leven nu in een tijd waarin we graag dingen doen die we leuk vinden, ook met relaties. Alles moet leuk zijn, als het niet meer leuk is dan is het kennelijk over.’

Tegelijk zijn ook de seksuele ervaringen deel van de ontdekkingstocht in tantra. Het vrij stromen van de seksuele energie en hier met je partner open en liefdevol in experimenteren geeft heel veel levenskracht terug. Tantra leert je op allerlei manieren, door yoga, ademhaling en inzicht met je seksuele energie om te gaan zodat seksualiteit een bron van kracht kan worden n plaats van een frustratie en een probleem in de relatie. Uiteindelijk kan het vrij stromen van deze energie leiden tot het volledig opengaan van je body-mind systeem, waardoor hart en seksualiteit verbonden zijn. Dit brengt beoefenaars van tantra voorbij het ego

Jacqueline Snelder vindt dat in relaties, maar eigenlijk ook in alle andere gebieden van het leven, een overwaardering van het gevoel is ontstaan. Het is bijna heilig geworden. Dat iets niet goed voelt is al voldoende reden om het niet te doen. Mensen moeten niet alles geloven wat hun gevoel zegt, vindt ze. Voor drugsverslaafden voelt het afkickproces ook niet goed, ze gaan door een hel. En toch vindt de rest van de mensheid dat ze er goed aan doen om door te gaan met afkicken, dus doorgaan tegen hun gevoel in. Maar ons eigen verslaving aan dat alles leuk moet zijn zien we zelf niet. Al klagen we constant erover dat we het druk hebben, dat we moe zijn, dat we onze familie en vrienden te weinig zien en dat de partner niet aan alle eisen (goede vriend, vurige minnaar, onbeperkte steun en toeverlaat etc. etc.) tegelijk kan voldoen, toch blijven we die schimmen najagen om het maximale uit alles te halen.

Tantra leert je, niet steeds het maximale uit alles en vooral uit je partner te halen maar de ervaringen die door je heen gaan (verdriet, extase, boosheid, seksuele gevoelens) helemaal diep te ervaren zoals ze zich aandienen in je leven. Je gaat gevoelens niet meer mooier maken dan dat ze zijn. Hierdoor wordt je open en ontvankelijk, eigenlijk weer kwetsbaar als een kind met het bewustzijn van een volwassene. Vanuit deze positie ben je weer in staat in liefde relaties aan te gaan.
Het is doodeng, zegt Jacqueline, om met mijn advies mee te gaan. Het haalt je uit je comfortzone en vraagt je stappen te zetten richting nieuwe ervaringen. Maar als je er open voor staat dan komt er een diep gevoel van vertrouwen. Dit is een vertrouwen dat voortkomt uit leven in balans, leven in acceptatie van dat wat er is, zonder ervaringen uit de weg te gaan, maar ook zonder pseudo ervaringen te projecteren. Dat diepe gevoel van vertrouwen, dat ontstaat als je geen enkel gevoel meer uit de weg hoeft te gaan of er iets anders of beters van probeert te maken, is life changing.

Zullen relaties nu met deze mix van Ayurveda en Tantra succesvol verlopen? Nee, vertelt Jacqueline Snelder, ze heeft geen perfecte formule voor succesvolle relaties. Wat ze wel heeft is een begeleiding om jezelf in balans te brengen en jezelf te accepteren in al je kwaliteiten en ook in al je minder prettige kanten. Vanuit balans en acceptatie kunnen mensen gezonde relaties aangaan. Dat kan betekenen dat een paar de relatie op een heel andere, meer vervullende manier kan te beleven, maar het kan ook zijn dat een stel inziet dat hun relatie een heilloze onderneming is. Dat ze eerder uit angst bij elkaar blijven dan uit liefde.


Agenda
Vrouwenweekenden Helios Lezingen Tantra en Seksualiteit Kookworkshops Ayurveda Kuurweken Ayurveda Open Dag in Juli Meer >>

Jacqiestweets

Nieuwsbrief
Op de hoogte blijven van de laatste nieuwtjes? Schrijf je in voor de
Jiva Nieuwsbrief >>

Gastenboek
Lees het gastenboek van Jiva, of schrijf zelf een reactie >>

Recente artikelen: